Biên lợi nhuận gộp và biên lợi nhuận hoạt động: cách tính, cách đọc

Cả hai tỷ lệ đều lấy doanh thu hoạt động làm mẫu số, xem mỗi đồng doanh thu giữ lại được bao nhiêu lợi nhuận.

Cập nhật：2026-11-08

Cách tính

• Biên lợi nhuận gộp = (doanh thu hoạt động − giá vốn hoạt động) ÷ doanh thu hoạt động × 100 (%): tỷ lệ còn lại sau khi trừ chi phí trực tiếp.
• Biên lợi nhuận hoạt động = lợi nhuận hoạt động ÷ doanh thu hoạt động × 100 (%): tỷ lệ còn lại sau khi trừ thêm chi phí hoạt động (chi phí bán hàng, quản lý, nghiên cứu phát triển).
• Biên lợi nhuận ròng sau thuế = lợi nhuận ròng sau thuế ÷ doanh thu hoạt động × 100 (%): tỷ lệ sau khi đã tính lãi lỗ ngoài hoạt động và thuế.

Định nghĩa của chính lợi nhuận hoạt động xem bài “Ba con số cần hiểu trong báo cáo kết quả kinh doanh”.

Cách đọc

• Tỷ lệ càng cao nghĩa là mỗi đồng doanh thu giữ lại càng nhiều lợi nhuận; điều cần xem là xu hướng thay đổi, tức là so sánh qua các năm và cùng quý của cùng một công ty.
• Cấu trúc của các ngành khác nhau rất nhiều: bán lẻ thường có biên lợi nhuận gộp không cao nhưng vòng quay nhanh, phần mềm và thiết bị bán dẫn có thể có biên lợi nhuận gộp cao hơn; so sánh giữa các ngành có ý nghĩa hạn chế.
• Biến động của biên lợi nhuận gộp có thể được tách thành hai hướng để suy nghĩ: giá (sản phẩm bán được bao nhiêu) và chi phí (nguyên liệu, quy trình, công suất sử dụng).

Lưu ý

• Báo cáo kết quả kinh doanh của ngành tài chính (ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán) không có giá vốn hoạt động và lợi nhuận gộp, nên biểu đồ có thể không có dữ liệu.
• Tỷ lệ của một quý chịu ảnh hưởng của tính mùa vụ, nên so với cùng quý năm trước.

Xem ở đâu trên trang web

Ở tab “Tài chính” của trang mã, mục “Khả năng sinh lời” có diễn biến theo quý của biên lợi nhuận gộp, biên lợi nhuận hoạt động và biên lợi nhuận ròng sau thuế.

Bài viết chỉ giải thích thuật ngữ và cách tính. Không phải lời khuyên đầu tư.